शाहाना राग ,त्यागा राज कृति

భద్రాద్రి::::::
త్యాగ రాజు కు భద్రాద్రి శ్రీ రామచంద్రులవారు"పది పూటల పై "నిను అనుగ్రహిస్తాను,'అని నుడివెను ।
శహానా రాగము లోని కృతి ఇది।
".....గిరిపై ,నెలకొన్న రాముని,,,గురి తప్పక గంటి ;;;
పరి వారులు విరి సురటులచే ,నిల బడి ,,,
విసరుచు ,కొసరుచు సేవింపగ:::
పులకాంకితుడై ఆనందాశ్రు :::
వుల నింపుచు మాటలాడ వలెనని :::
కలువ రించ గని ,
" పది పూటల పై ":::
గాచెద నను త్యాగ రాజ వినుతుని । "
>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>..

saametalu

సామెతలు::::::
1)ఆడలేక అంగణము ఓడు అన్నట్లు।
2)ఆడలేక మద్దెల ఓడు అన్నట్లు!:::
3)నీటికి కలువ,మాటకు చలువ।:::::
4)తిమ్మన్నా! తిమ్మన్నా! నమస్కారమంటే
"నా పేరు నీకెలా తెలిసింది ,అంటే ,
ముఖం చూడగానే తెలిసింది అన్నాడట!
5)తిండికి తిమ్మన్న ,పనికి బొమ్మన్న।
>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>

रूषी

సుభాషితము;;;;;;;;
ఉపరుద్ధంతి శ్వాసాన్
మునయో నాశ్నంతి,నా పిబంతి:::
స్తూయంతే కిం?
"మునయః కంఠే కుర్వంతి కనక పాశమిమం ;;;;;
తా// ముని పుంగవులు ప్రాణాయామమును అభ్యసించి ,శ్వాసను నిరోధిస్తారు,ఆహారము తినరు,నీళ్ళు త్రాగరు, ఐతే మాత్రం,? వీరిని ఎందుకు స్తోత్రం చేయాలి???'వీళ్ళు బంగారు పాశాన్ని ( సమాజ శ్రేయస్సును కోరి) తమ గళమునకు తగిలించుకున్నారు,గనుక।
>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>

హాస్య) సామెతలు:::::
)గజ శాస్త్ర వేత్తలకు గజారోహణం వస్తుందా?
2)ఔషధం కానిది అవనిలో లేదు।
3)చెవిటి వాని ముందు శంఖం ఊదితే ,"దాన్ని కొరకను ,నీ తాతలు దిగ రావాలి ।" అన్నడట!
4)తాళ్ళ పాక వారి కవిత్వం కొంత, తన పైత్యం కొంత।
5)తెలిసే వరకు ' బ్రహ్మ విద్య ' ,తెలిసిన తర్వాత కూసు విద్య ।
6) నా నోట్లో(నీ ) వీలు పెట్టు,నీ కంట్లో (నేను ) వేలు పెడతానన్నాడట!.
...........................................................................................................

दीपावली


prabaMdha padya maNulu

అయ్యలరాజు రామ భద్ర కవి,రామాభ్యదయము న ,పద్య చమ త్కృతులు ::::::
1) బాల రామునికి జోల పాట :::::::::
(శా;) "జో జో వారిజ బాందవాన్వయ మణీ! జో జో కుమారాగ్రణీ !:::
జో జో దాశరధీ!దయా శరధి!జో జో కోటి కందర్పలీ:::
లా జైత్రాంగ! శుభాంత రంగ! యని జోలల్వాడింతుల్ ,త్రయి :::
రాజీవాంతరటన్ మధు వ్రత కిశోరంబైన రా చూలికిన్ >"
...............................................................................................
2) "సీత"భూమీ పుత్రిక .కావున ,వ్యవసాయ పరముగా ,సీతా రాముల దాంపత్యమును ,వర్ణించిన చమత్కారము ఇది ..................
"పంట వలంతికి బొడిమి భాసిలు సీతవు గాన,చేలతో:::
నంటిన ఘర్మ వారి పదవై ,పులకోదయ సస్య సంపదన్ :::
గెంటక ఉన్‌కి నీకతగు,నౌండిట నా వ్యవసాయ మేర్పడన్:::
కంటి నిరంతరానుభవ గౌరవ సౌఖ్యముం పండె,కోరికల్ :::.
..........................................................................................
సీతా దేవి పుడమి కుమార్తె,చేలచే (ఘర్మ వారి )చెమట బిందువులు ఏర్పడినవి ,పులకింతలనే పంటల సంపద ,కాన దానిని తొలగించ లేదు పతి, శ్రీ రాముడు అద్దానిని 'వ్యవసాయానుభవమూగా అనుభవించెను .
...................................................................................
అయ్యలరాజు రామ భద్ర కవి రచించిన "రామాభ్యుదయము "లోని ఉత్పలమాలా పద్యము ,ఇది
....................................................................................

కొండలు ::::::::::పార్వతీ దేవి , పర్వత రాజ పుత్రి హైమవతి (= హిమ వంతుని పుత్రిక ) ,గిరిజా దేవి (= గిరి = అద్రి,కొండ ) ,అద్రిజ Bold

koMDa

౧) కొండల రాయుడు =శ్రీ వేంకటేశ్వరుడు
౨) కొండలు కోనలు,,, కొండలు గుట్టలు
౩) కొండ కొమ్ము = శిఖరము ,,, గిరి శృంగం ,, శిఖరాగరము
౪) గిరి పుత్రులు = ఆది వాసీలు
౫) " మా పిల్లలు బంగారు కొండలు ."
....................................................................................
౫) పార్వ తీ దేవి =

శ్రీ కాళహస్తి

శ్రీ కాళ హస్తి విశేషములు:::::::
1)ఈ దేవాలయమును ,మొదట"తొండమాన్ చక్రవర్తి నిర్మించాడు.
తర్వాత,, "కులోత్తుంగచోళుడు " "భిక్షుల గాలి గోపురము "ను "కట్టించెను .
2)'నారాయణ వనము ' ప్రభువైన "వీర నర సింహ యాదవ రాయలు చుట్టూ తా ప్రాకారములను కట్టించాడు .
3) శ్రీ కృష్ణ దేవ రాయలు 'సహస్ర స్తంభ మందపము 'ను కట్టించెను .
4) నేటి దేవాలయమును ,"నాటు కోటి సెట్లు '
కొన్ని దశాబ్దముల క్రితమే "తొమ్మిది లక్షల రూపాయలు"వెచ్చించి కట్టించారు .
5) ఇక్కడ ప్రాచీన బిల్వ వృక్షము "(=మారేడు చెట్టు) కలదు .శివునికి ఇష్టమైనది మారేడు పత్రి .
మారేడు దళాలకు ,...9 , 11 , 13 రేకలు ఉంటాయి .
బేసి సంఖ్య 'లో రేకులు ఉండడమే మారేడు ఆకుల ప్రత్యేకత ,
అందు వలననే ,పరమేశుని పూజలలో దీనికి ప్రత్యేక స్థానము కలిగించ బడినది.
10)శంభుని కోవెలలలో విభూతి ప్రసాదాన్ని ఇస్తారు ,, కాని ,ఇచ్చట మాత్రము ,అభిషేకము చేసిన 'కర్పూర జలములను 'మాత్రమే ఇచ్చెదరు .
........................................................................................................................................................

పద మంజరి

vaaDuka bhaa shalOni aMdamaina telugu maaTalanu , parikiMchEMdukai ,
maa I chiru prayatnamu .
౧) పూల బాట ::: "బ్రతుకు పూల బాట అయ్యింది .
౨) వడ్డించిన విస్తరి ::: " నీకేం, నీ జీవితము వడ్డించిన విస్తరి ,అన్నీ అమరి ఉన్నా భాగ్య శాలినీవు ."
౩) కల గూర గంప ::: అన్నీ విషయాలూ ఉన్న పుస్తకం ఇది ,కల గూర గంప లాంటిది ."
౪) అనేక ఆశయాల , ఆలోచనల 'కల బోత '.
౫)ఆ పిల్లలు ,అందరితో 'కలివిడి 'గా ఉంటున్నారు .
౬)" అడుగులో అడుగు వేసి ,కలిసి నడుద్దాము ,మనము అందరమూ !"
౭) కలిసి వచ్చిన కాలములో నడిచి వ చ్చే బిడ్డలు వస్తారు .
౮) aame గొంతు కలిపి ,పాడి ,అందరినీ మెప్పించినది .
౯) కలిసి ఉంటే కలదు సుఖము .
................................................................................................................
కొన్ని పదములు ::::::::::::
కలము ,పెన్ను . ౨) కల కలము ::: జనములో కల కలము రేగినది . ౩) మదిలో కల వరము ఆయెను .
౩)కల యో ? వైష్ణవ మాయయో ??? 4) కల్ల (= అబద్ధము ) ,నిజము
౫) కలిగిన వారు = ధన వంతులు
౬) కలికి , కలికి 'చిలకల కొలికి ' . ౭)" కలవారి అలివేణి ' రావే!!!!!!"
౮) "కల గంటి నో యమ్మ ! కల గంటిని ...................... "
౯) కల ,కలలు , స్వప్నములు
౧౦)" కల కాలము ఎల్లరు వర్ధిల్లు దురు . గాక ! "
.......................................................................................................




thoughts


సూక్తి ముక్తావళి

"పృధివ్యాం్ , త్రీణి రత్నాణి ,
జల,మన్నం ,సుభాషితం ,
మూఢైః పాషాణ ఖండేషు
రత్న సంఖ్యా విధీయతే ."
( చాణక్యుని " నీతి దర్పణము ")
....................................................................

పూ తీగ


నృత్య గణపతి

'పాశాంకుశా ,పూప కుఠార దంతచంచత్కరం,
చారుతరాంగుళీయకంపీత ప్రదం ,
కల్ప తరో భజామి నృత్తైక పదం గణేశం .

'తాత్పర్యము :::................'పాశము, అంకుశము ,దంతము, పరశువులను ,
నాలుగు చేతులలో ధరించి ,
తొండము నందు మోదకమును(లడ్డు) కలిగి ,
కల్ప తరువు నీడలో ,పీత వర్ణముతో ,ప్రకాశిస్తూ ,
నృత్యము చేస్తూన్న 'నృత్య గణపతి ' నీగురించి భజన చేస్తున్నాను .'

కలర్ వన్నెలు


చాణుక్యుని "నీతి దర్పణము "

రాజ్ఞి ధర్మిణి ధర్మిష్ఠా ః ,,,
పాపే పాపో,,,సమే సమా @హ
రాజాను మను వర్తంతే ,,,,
యధా రాజా ,,, తథా ప్రజా /.
.....................................................

మీనులు


న్యూ కాప్


దుర్గా మాత

దుర్గ
పార్వతీ దేవి అవతారమైన "దుర్గా మాత" కు గల వివిధ పేర్లు:::
స్థల దుర్గ , వన దుర్గ , నదీ దుర్గ , పర్వత దుర్గ , సాగర దుర్గ ,చండీ దుర్గ (ర ణ దుర్గ ) ,
పట్టణ దుర్గ , గ్రామ దుర్గ , శూలినీ దుర్గ మున్నగు నామ ధేయములు కలవు.
................................................................................................................................
2) దుర్గా దేవి::: కాశీ లో "విశాలాక్షి " ,ఈమె శాంతమూర్తి .
3) కాం చీ పురము లో "కామాక్షి , ఈమె ,"కంచి కామాక్షి "గా ప్రసిద్ధి చెందెను .
4)మధుర లో "మీనాక్షి "
5) శ్రీశైలము లో "భ్రమరాంబ "
6) ఇంకా " బాలా త్రిపుర సుందరి ,జ్ఞాన ప్రసూనాంబ , త్రైలోక్య సుందరి,అంబ,పార్వతి,అపర్ణ, గిరిజ ,
శ్రీ లలిత ,గాయత్రి ,మాణిక్యాంబ మున్నగు ,అనేక నామావళి "అమ్మ వారిది ".
.................................................................................................. ............................


vanita



సూర్య ఆరాధన

సూర్యో పాసన సూర్యోపాసన ,సూర్య నమస్కారములుఎంతో శక్తి వంతమైనవి.సూర్య నమస్కారముల రూపములో శరీరమునకు ఆరోగ్య కరమైన వ్యాయామము లభిస్తున్నదని నేడు పాశ్చాత్యులు కూడా గ్రహించారు.
సూర్యారాధన వలన ,తమ ధ్యేయమును సాధించిన మహనీయులు ప్రాచీన కాలమున కలరు.
అట్టి యోగి పుంగవులు కొందరు:::::::
1)కణ్వ మహర్షి పుత్రుడు:"ప్రస్కణ్వ మహర్షీ
2)అంగీరసుని తనయుడు:"కుత్స మహర్షి"
3)ఔచిత్యుని తనూజుడు:"దీర్ఘతమ మహర్షి"
4)గౌతముని కుమారుడు:"వామ దేవుడు"
5)భూమీ పుత్రుడు:"అత్రి మహర్షి"
6)వశిష్ఠ మహర్షి
7)ఋషి జమదగ్ని
8)జరత్కారు ఋషి
9)అఘ మర్షణ ఋషి
10)సూర్య సుపుత్రులు::::::
" అభితఫాః ముని ,చక్షుర్ మునీంద్రుడు ,సావర్ణి "
సావర్ణి యోగికి గల మరొక పేరు " విభ్రాట్ ఋషి "
.....................................................................................................................